IRAKASLEENTZAKO ORIENTABIDEAKexternal image ato6m.gif



IKAS-UNITATEA: I LOVE ATOM

MATERIA: natur zientziak (Dekretua)

DBHkO 3. MAILA



ORIENTABIDE OROKORRAK

Zuen eskuetan dagoen ikas unitateak curriculumean garatu behar diren oinarrizko gaitasunak kontutan hartzen ditu . DBHko 3. mailan emateko programatuta dago. Ikas-sekuentzia klasiko baten eskema ez du jarraitzen, baizik eta lau sekuentziatan banatzen da, bakoitza ATAZA bat izanik, hau da, ZENTZUZKO IKAS JARDUERA , ikasleak informazioa bilatzeaz gain, zeozer ekoizteko erabiltzen du . Halako antolakuntzak ataza soilik lantzea ere baimentzen du, irakasleak ikasgelera errezagoa moldatzeko.
Lan honek atazen adibideak eskeintzea du helburua, hain zuzen ere. Batez ere aurkezten den bezalako gai deskriptibo hauetan, lan esperimentala garatzeko sailak, baina bai beste ikerketa mota, informazio zientifikoaren bilaketa eta tratamendua aplikatzeko baliogarriak.

Como elaborar tareas para la adquisición de las competencias básicas. CEP La Laguna
Tareonomía, una taxonomía de tareas: Eduteka
Inteligencias múltiples.net. Colegio Montserrat-Barcelona
Aprendizaje cooperativo
. Zientziaberriwiki

PROGRAMAZIOAREN OINARRIAK ETA GAITASUNAK


Natur Zientzietako curriculuma oinarrizko gaitasunak lantzeko egituratuta dagoela eta beren garapenaren gakoa gelako metodologian kokatzen dela kontutan harturik, ondorengo estrategia metodologikoak proposatzen ditut ikaslea bera bere ikaskuntza- prozesuaren protagonista izateko:


  • Ikas-jarduerak ATAZA bat egiteari begira daude. Era honetan informazioaren tratamendu osoa garatzen da, hau da, ikasleak ikertzen du, informazioa bilatzen, analizatzen, formato desberdinetan antolatzen eta komunikatzen du, ekoizpenak burutzen ditu, eztabaidatzen da, bere lana baloratzen du...Atazak apropos aukeratuta daude ere adimen eta ikasteko modu desberdinak lantzeko.
  • Lana TALDE KOOPERATIBOETAN egiteko planifikatuta dago. Elkarlanean aritzen denean, ikasleek informazioa elkartrukatzen dute, besteek laguntze dituzte, iritzi desberdinak entzuten eta errespetatzen ikasten du, akordioetara heldu behar du, konpromesuak hartzen ditu...gatazkak irtenbideratzen dira, komunikazioa efektibagoa eta ulergarriagoa da...
  • IKASKUNTZA AUTOERREGULATZEKO TEKNIKAK proposatzen dira ikasleak ikas-egunerokoa , autoebaluazioak, koebaluazioak eta ikas-kontratuak erabiltzen ditu, bere ikaskuntzaz jabetzeko, bere buruaren hausnarketa egiteko eta, azken finean, ikasten ikasteko. Ikas-egunerokoa ataza bakoitzean berrikusten da, baina saio kopuru zehatz batean amatatzean ere egin daiteke.
  • Irakasleak ebaluazioa ERRUBRIKEN BIDEZ egiten du. Tresna hauetan ebaluazio irizpideak eta indikatzaileak guztiz zehaztatuta geratzen dira. Gainera ikasleek edonoiz ezagutzen dituzte eta zein izango den ebaluazio mota ere bai. Oinarrizko errubrikak proposatzen dira, ebaluatzen den edukia aldakorra izan daiteke, baina ez ebaluazio-formatoa.
  • Jardueretan LAGUNTZAK ematen dira, beti orientabideak edo adibideak ematen dira eta beti ere, birpasoa egiteko eta haunditzeko jarduerak eskeintzen dira.
  • IKTeknologiak erabiltzen dira bai informazio bilatzeko, bai tratatzeko, baliabide multimedia aprobetxatuz. Era berean jarduera guztiak modu digitalean garatzeko aukera ematen da , WEb 2.0ko indarra kontutan hartuta. Sortzen den dokumentazio guztia (txostenak, lanak, ekoizpenak...) toki digital komun berean izatea komenigarria izango litzateke, edonork eskuragarriak izateko (Google docs, bloga, wikia...). Hala eta guztiz, ikas unitatea Interneta erabili gabe ere lan egin dezakegu, Web-iturriak informazio idatziekin ordezkatuz edo, testu liburutik hartuz.

Estrategia hauen nahasketak gaitasun gehienak era egokian lan egitea sortarazten du: zientifikoa, informazio-trataera, digitaltasuna, hizkuntz gaiatsuna, gizakoa eta hiritartasuna, autonomia pertsonala, ikasten ikastea eta, neurri gutxitan, artistikoa eta matematikoa.


ATAZAK:
  1. Atomoak eraikitzen (atomoaren egitura)
  2. Atomoaren historia (eredu atomikoak)
  3. Ordenatu, mesedez ( elementu kimikoak eta taula periodikoa)
  4. Kontaketa erradioaktiboak ( erradioaktibitatearen erabilerak)



XEDE NAGUSIAK
ikas unitatea bideratzen duten xedeak dira. Irakasleak ikasturtean zehar, programazio osoan garatzen dituen ideiak, gaiaren arabera sakontasun desberdinarekin.

  • Zientziari ikertzea dagokio (metodo zientifikoa, proiektuak, informazioa-tratera)
  • Gaur egun taldean ikertzen da ( Elkarlana eta norbanako ardura)
  • Teoria baten atzean eta aurrean historia bat dago ( Zientziaren historia, Zientzia giza-aktibitatea)
  • Zientzia gure eguneroko bizitzan dago ( zientzia hurbila, gaur egungo gai zientifikoak)
  • Zientziari buruz jakiteak hiritar prestatuagoak eta kritikoagoak bultzatzen gaitu ( alfabetizazio zientifikoa)
  • Ikasten duguna kontrolatzeak hobetzen laguntzen gaitu ( ikaskuntzaren autoerregulazioa)


HELBURUAK

HELBURUA OROKORRAK (DEKRETUA)
ZER + NOLA + ZERTARAKO

IKAS UNITATEAREN HELBURU DIDAKTIKOAK

1. Errealitatea azaltzeko eskemak egitea. Kontzeptu, printzipio, estrategia, balio eta jarrera zientifikoak erabiliko dira gertakari natural nagusiak interpretatzeko, bai eta gure gizartean garrantzi handiena duten garapen eta aplikazio zientifiko eta teknologikoak kritikoki aztertzeko ere.

2. Problemak ebaztea eta ikerketa txikiak egitea,
bakarka nahiz taldean, zientzien prozedurekin koherentzia duten estrategiak erabiliz. Horretarako, estrategia hauek erabiliko dira, besteak beste: argibide-hipotesiak egitea, datuak lortzea eta datu horietatik emaitzak eta ondorioak ateratzea, iritziak eman ahal izateko. Iritzihutsak froga jakin batzuetan oinarritutako ebidentzietatik bereiziko dira horrela, testuinguruan jarrita lantzeko interes pertsonaleko edo sozialeko egoera errealak, eta erabaki arduratsuak hartu ahal izateko.

3. Informazioa lortzea gai zientifikoei buruz,
hainbat iturri erabiliz besteak beste, informazio- eta komunikazio-
teknologiak, eta informazio hori erabiltzea. Informazioa erabiltzeko, edukia baloratuko da
, eta gai zientifikoei buruzko lanak oinarritzeko eta orientatzeko eta gai horietaz jarrera pertsonal kritiko eta oinarrituak hartzeko balio duten aztertuko da.

4. Zientziei buruzko informazioa duten mezuak aktiboki eta kritikoki interpretatzea, eta mezu zientifikoak sortzea.
Mezu horiek sortzeko, behar bezala erabiliko dira ahozko hizkuntza eta hizkuntza idatzia. Beste zenbait idazkera- eta irudikapen-sistema ere erabiliko dira, zehatz komunikatzeko eta zientzien eremuko azalpenak eta argudioak emateko.

7. Zientziaren izaeraren, probak eta sorkuntzak egiteko izaeraren, ezaguera erabiltzea.
Dogmatismoak gainditu zituzten eztabaida handiak eta historian zehar egondako iraultza zientifikoak aztertuko dira, ezaguera zientifikoak gizateriaren kultura-bilakaeran, premien erantzunean eta bizi-baldintzen hobekuntzan izandako garrantzia ulertu eta balioesteko.

· Iturri desberdinetako informazio zientifikoarekin ikertzea, antolatzea eta formato desberdinetan komunikatu (1,2,3,4)

· Talde lanaren abentailak estimatu eta bakoitzak berari dagozkion atazak onartu (2)

· Kontrol pertsonala ikasteko estrategia erabili (2)
· Atomoa materiaren oinarria dela ulertu (1)
· Historian zehar erdu atomiko eta iritzi desberdinak izan dira (7)
· Atomoaren egitura eta elementuen ordena lotu (1)
· Gure eguneroko bizitzan dauden elementu kimikoei buruz ikertu (2)
· Erradioaktibitatearen erabilera positibo eta negatiboak aztertu (2,7)




HELBURUAK / EDUKIAK / EBALUAZIO-IRIZPIDEAK

HELBURU DIDAKTIKOAK
(Ulermenerako helmugak)

EDUKIAK

EBALUAZIO-INDIKATZAILEAK

(autoebaluazio moduan adierazita)
-Iturri desberdinetako informazio zientifikoarekin ikertzea, antolatzea eta formato desberdinetan komunikatu

-Talde lanaren abentailak estimatu eta bakoitzak berari dagozkion atazak onartu


-Gure eguneroko bizitzan dauden elementu kimikoei buruz ikertu

Lan zientifikoa

-Gertakari naturalak ezagutzeko jakin-nahia eta interesa.
–Hainbat euskarritan datuak eta ideiak bilatzeko informazio-iturriak erabilera.
– Txosten deskribatzaile eta argudizkoen ekoizpena, ahoz eta idatziz, hizkuntz zientifikoa era egokian erabiliz
-Lanak taldean eta bakarka

-Eguneroko biziztako materialekin ikertzea
-Emaitzen aurkezpena eta komunikazioa
– Datuen bilketa, antolakuntza eta interpretazioa taula eta grafikoetan

· Iturri desberdinetako informazioa zehaztasunez bilatu, sailkatu eta konpazioak egiten ditut, bai idatziak, bai elektronikoak
· Lanaren emaitzak egituratzen dituzten txosten idaztiak eta ahozkoak garatzen ditut, kontzeptu eta prozesuak azaltzeko diagramak, eskema edo eredu egokiak erabiliz
· Ikerketa txikiak egiten ditut eta emaitzak komunikatzen ditut
· Zientziaren aplikazio nagusiak aztertzen ditut eta ezaguera zientifikoekin lotzen ditut
· Zientziaren abentailak giza-ongizatean desberdintzen ditut, osasunarako edo ingurunerako eragozpenekin konparatuz.
· Atazaren planifikazioan parte hartzen dut, emandako lanez arduratzen naiz eta hartutako erabakiak barneratzen ditut.

· Kontrol pertsonala ikasteko estrategia erabili

-Jarrera aktiboa eta arduratsua atazetan
-Ikas-kontrolarako tekniken erabilpena
· Nire lan pertsonala autonomiarekin kontrolatzen dut, lanetan jarrera aktiboa eta arduratsua mantentzen.
-Atomoa materiaren oinarria dela ulertu

-Materiaren teoria atomiko-molekularra
-Atomoaren egitura, isotopaok, zenbaki eta masa atomikoak
-Atomoen errepresentazioa

· Naturan dauden sustantzien aniztasunaren oinarria atomoa dela ulertzen dut
· Atomoaren egitura ezagutzen dut
· Zenbaki eta masa atomikoko kontzeptuak erabiltzen ditut atomoen eskemak eraikitzeko
· Historian zehar eredu atomiko eta iritzi desberdinak izan dira

-Dalton, Thomson eta Rutherford-en eredu atomikoak
-Ezauguera zientifikoen kontextualizazio errealitate historikoarekin

· Eredu atomikoak desberdintzen ditut, bere testuinguru historikoak eta eboluzioa
· Ereduak eskema sinpleen bidez irudikatzen ditut
· Atomoaren egitura eta elementuen ordena lotu

-Elementu kimikoaren kontzeptuaren sarrera
-Sistema periodikoaren sarrera
-Eguneroko elementu batzuk igartzea

· Elementu kimikoaren kontzeptua ulertzen dut
· Elementu kimikoak taula periodikoan ordenatzeko interesa ikusten dut.
· Taula periodikoaren oinarrizko antolakuntza ulertzen dut
· Elementu batzuk antzematen ditutu inguruko objetu eta materialetan

· Erradioaktibitatearen erabilera positibo eta negatiboak aztertu
-Erradioaktibitatea
-Erabilerak
-Zientziaren ekarpena nabarmentzea

-Aurrerapen zientifikoaren arriskuak baloratzea, gizakiengan eta izaki bizidunengan
-Kultura zientifikoa izateko nahia hartzea, hiritar-ardurarekin aritzeko

· Erradiaoaktibitatea zer den ezagutzen dut
· Sustantzi erradioaktiboen aplikazioak ezagutzen ditut eta beren erabilaren ondorioak, pertsonengan, ingurugiroan eta izaki bizidunengan baloratzen badakit





METODOLOGIA



1. ATAZA: ATOMOAK ERAIKITZEN

JARDUERA
DESKRIPZIOA
DENB.
TALDEKATZEA
BALIABIDEAK
1-Hasierako kontzeptu-mapa
Karta batzuk oinarrizko kontzeptuekin prestatzen dira ikasleek kontzeptu-mapa egiteko eta ikasgelako hormetan jartzeko
30´
Talde finkoak
(ikasturtean zehar egonkorrak)
Kartak
A3 papera eta errotulkiak

2-Ikas-egunerokoaren hasiera
Ikasle bakoitzak bere ikas-eguneroko pertsonala hasten du, bere aurreideiak idazten
15´
Nork berea
Ikas-egunerokoa
3-Atomoaren egitura ikertzen da informazioa tratatzen (MiniQuesta)
1.Informazioa Internetean bilatzen da baliabide deskriptiboak (Wikipedia) eta interaktiboak (UD.iniciaciación interactiva a la materia) erabiliz
2. Informazioa txsoten batean biltzen dute, irakasleak ebaluatzen du
3. Informazioarekin ekoizpenak egiten dituzte (testua, komikia, rapa)

60´+
etxeko lana (3)

Talde finkoak
Nork berea

Txostenaren eskema

Errubrika: txosten idatziak

4-Lanen aurkezpena
Ekoizpenak taldeetan banatzen dira. Talde bakoitzak baloratzen ditu eta bat aukeratzen du klasean aurkezteko. Irakasleak ere ebaluatzen ditu.
60 ´
Talde finkoak
Nork berea

Errubrika: lan idatzia

5-Autoebaluazioa
Ikas-egunerokoarekin jarraitzen dute ikasitako edukinak idazten, argi geratzen ez dena eta nork eman dezakeen laguntza

15 ´
Nork berea
Ikas-egunerokoa


2. ATAZA: ATOMOAREN HISTORIA

JARDUERA
DESKRIPZIOA
DENB.
TALDEKATZEA
BALIABIDEAK
6-Curriculum vitae
(MiniQuesta)

1.Informazioa Interenetan bilatzen dute
2. Informazioa biltzen da eta lan egiten da curriculum vitae eran. Irakasleak ebaluatzen du lana.
60 ´
+
etxeko lana

Talde finkoak
Currículo vitae-ren eredua

Errubrika: txosten idatziak

7-Lanen aurkezpena dramatizazio baten bitartez
Puzzle teknika erabiliz, taldeak berantolatzen dira. Ikasle bakoitzak bere pertsonaiaren dramatizazioa egiten du, bere teoria eta erdu atomikoa.
Gainerakoek bere interbenzioa baloratzen dute (koebaluazioa). Irakasleak ebaluazio guztiak hartuko ditu.

60 ´
Talde puzzleak

Errubrika: ahozko aurkezpenak

8-Autoebaluazioa
Ikas-egunerokoarekin jarraitzen dute

15 ´
Nork berea
Ikas-egunerokoa


3.ATAZA: ORDENA, MESEDEZ( TAULA PERIODIKOA)

JARDUERA
DESKRIPZIOA
DENB.
TALDEKATZEA
BALIABIDEAK
9-Orden kimikoa (Altzorraren bila)
1.Taula perioadikoari buruzko informazioaren bilketa Sarean
2. Informazioa galdesorta moduan biltzen da
Irakasleak ebaluatuko du
60´
Talde finkoak
galdesortaren eredua

Errubrika: txosten idatziak

10-Karta-sorta periodikoa
Karta jokoa taularen elementuekin. Birpasatzeko eta izenak finkatzeko

30´
Talde finkoak
Taula perioadikoak, beteta eta hutsa
11-Erakusketa ikastetxean: 12 eguneroko elementuak
Talde bakoitza 2-3 elementuz arduratzen da. Informazioa bilatzen du fitxa bat garatzeko. Objetuak ere ekartzen dituzte eta erakusketa montatzen dute. Aste osoko atsedenaldietan egongo da ikastetxeko toki batean. Bisitariek baloratzeko galdesorta beteko dute.
120´
+
etxeko lana
Talde finkoak
Klase osoa

Fitxaren eredua
Erakusketarako materialak
Bisitarientzako galdesorta

12-Datuen analisia eta eztabaida
galdesortak biltzen dira eta taldeka lantzen dira. Bakoitzak analisi estatistiko txiki bat egiten du. gero, klase osoan emaitzak bateratzen eta baloratzen dira, hurregorako hobetzeko proposamenak ateratzen.
60´
Talde finkoak
Klase osoa

Datuen analisia: apunteak

13-Autoebaluazioa
Ikas-egunerokoa betetzen dute

15 ´
Nork berea
Ikas-egunerokoa

4.ATAZA: KONTAKIZUN ERRADIOAKTIBOAK

JARDUERA
DESKRIPZIOA
DENB.
TALDEKATZEA
BALIABIDEAK
14-Madame Curie-k kontatzen digu...
Kontakizun baten irakurketa kooperatiboa. Adibide bat da eta gaiari buruzko kontzeptu nagusiak barneratzen ditu. Beren definizioak garatu behar dituzte ikasleek.

60´
Talde finkoak
Kontakizuna:Madame Curie
15-Nire kontakizuna
Aukeratzeko gaiak:
·Energia nuklearraren guerra-erabilera
-Erabilera medikuntzan eta zientzian
-Zentral nuklearrak
-Nuklaer hori komunikabideetan
-Natur erradioaktibitatea

Ikasle bakoitzak gai bat aukeratzen du eta ebre kontakizuna garatuko du. Kontakizunak testu, historia, iritzi pertsonala eta ikus-elementuak izan behar ditu

Ikasle bakoitzak bi kideren kontakizunak irakurtzen eta komentatzen ditu.
Irakasleak ere baloratzen ditu

60´+ etxeko lana
Nork berea
Weborri-zerrenda

Errubrika: lan idatzia

16-Kontzeptu-mapa
Hasieran egindako mapa berreskuratzen eta osotzen da gai osoa birpasatzeko

30´
Talde finkoak
Kontzeptu-mapa
17-Irudi atomikoak

Norbanako proga idatzia. Ikasitakoa laburtu behar dute testu deskriptibo baten bidez, irudi eta bideo batzuk lotzen.
60´
Nork berea
Proga

Errubrika: norbanako txostena

18-Autoebaluazioa
Ikas-egunerokoa bukatzen da

15 ´
Nork berea
Ikas-egunerokoa

19-Lan-taldeen ebaluazioa

Talde finko bakoitzak autoebaluazioa lantzen du, bere lan-langintza berikusten eta hobetzeko helburuak adozten
15´
Talde finkoak
Talde-koadernoa
20-Kalifikazioa eta ikaste berreskurapena
Irakasleak azken kalifikazioa erakusten die. Lantaldeen ebaluazioa egiten den bitartean, irakasleak helburuak lortzen ez dituzten ikasleekin berba egiten du eta ikas-kontratua egiten du.
30
Nork berea
Ikas-kontratua



LANDUTAKO GAITASUNAK ETA EBALUAZIOA


GAITASUNAK
JARDUERAK
A1
A2
A3
A4
A5
A6
A7
A8
A9
A10
A11
A12
A13
A14
A15
A16
A17
A18
A19
A20
Hizkuntz gaitasuna
X

X
X

X
X

X
X




X

X

X

G. Zientifikoa
X

X
X

X
X

X
X
X


X
X
X
X



G. matematika


X








X








Informazio-trataera eta digitala
X

X
X

X


X

X
X

X
X

X



Ikasten ikastea
X
X


X


X




X


X

X
X
X
Autonomia pertsonala

X


X


X




X

X

X
X
X
X
Gizartekoa eta hiritartasuna



X

X
X


X
X


X

X


X
X
Artistikoa



X






X



X





EBALUAZIO-JARDUERAK

O
X
X
O
X
X
O
X

E
G
O

X

X
O
G


X: kalifikazioarako ebaluazioa. Irakasleak egindako oharrak edo behaketekin osotuko da eta ikasle batzuek egin ditzaketen handitze-lanekin. Nota bakoitzaren % azken kalifikazioan irakaslearen erabakia da eta irizpideekin bat egon behar da.
O: Norberako ebaluazioa. Ikastearen erregulatzeko balio du.
G: Taldearen funtzionamenduaren ebaluazioa
E: kanpoko ebaluazioa