IRAKASLEAK


 * IRAKASLEENTZAKO ORIENTABIDEAK** [[image:http://www.gifmania.com.es/geometria/atomos/ato6m.gif align="right"]]

=IKAS-UNITATEA: I LOVE ATOM=

**DBHkO 3. MAILA**
Zuen eskuetan dagoen ikas unitateak curriculumean garatu behar diren oinarrizko gaitasunak kontutan hartzen ditu. DBHko 3. mailan emateko programatuta dago. Ikas-sekuentzia klasiko baten eskema ez du jarraitzen, baizik eta lau sekuentziatan banatzen da, bakoitza ATAZA bat izanik, hau da, ZENTZUZKO IKAS JARDUERA, ikasleak informazioa bilatzeaz gain, zeozer ekoizteko erabiltzen du. Halako antolakuntzak ataza soilik lantzea ere baimentzen du, irakasleak ikasgelera errezagoa moldatzeko. Lan honek atazen adibideak eskeintzea du helburua, hain zuzen ere. Batez ere aurkezten den bezalako gai deskriptibo hauetan, lan esperimentala garatzeko sailak, baina bai beste ikerketa mota, informazio zientifikoaren bilaketa eta tratamendua aplikatzeko baliogarriak. [|Como elaborar tareas para la adquisición de las competencias básicas]. CEP La Laguna [|Tareonomía, una taxonomía de tareas]: Eduteka [|Inteligencias múltiples.net]. Colegio Montserrat-Barcelona Aprendizaje cooperativo ****. Zientziaberriwiki
 * ORIENTABIDE OROKORRAK **

PROGRAMAZIOAREN OINARRIAK ETA GAITASUNAK **

Natur Zientzietako curriculuma oinarrizko gaitasunak lantzeko egituratuta dagoela eta beren garapenaren gakoa gelako metodologian kokatzen dela kontutan harturik, ondorengo estrategia metodologikoak proposatzen ditut __**ikaslea bera bere ikaskuntza- prozesuaren protagonista izateko:**__

Estrategia hauen nahasketak gaitasun gehienak era egokian lan egitea sortarazten du: zientifikoa, informazio-trataera, digitaltasuna, hizkuntz gaiatsuna, gizakoa eta hiritartasuna, autonomia pertsonala, ikasten ikastea eta, neurri gutxitan, artistikoa eta matematikoa.
 * Ikas-jarduerak __**ATAZA**__ bat egiteari begira daude. Era honetan informazioaren tratamendu osoa garatzen da, hau da, ikasleak ikertzen du, informazioa bilatzen, analizatzen, formato desberdinetan antolatzen eta komunikatzen du, ekoizpenak burutzen ditu, eztabaidatzen da, bere lana baloratzen du...Atazak apropos aukeratuta daude ere adimen eta ikasteko modu desberdinak lantzeko.
 * Lana __**TALDE KOOPERATIBOETAN**__ egiteko planifikatuta dago. Elkarlanean aritzen denean, ikasleek informazioa elkartrukatzen dute, besteek laguntze dituzte, iritzi desberdinak entzuten eta errespetatzen ikasten du, akordioetara heldu behar du, konpromesuak hartzen ditu...gatazkak irtenbideratzen dira, komunikazioa efektibagoa eta ulergarriagoa da...
 * __**IKASKUNTZA AUTOERREGULATZEKO TEKNIKAK**__ proposatzen dira ikasleak ikas-egunerokoa, autoebaluazioak, koebaluazioak eta ikas-kontratuak erabiltzen ditu, bere ikaskuntzaz jabetzeko, bere buruaren hausnarketa egiteko eta, azken finean, ikasten ikasteko. Ikas-egunerokoa ataza bakoitzean berrikusten da, baina saio kopuru zehatz batean amatatzean ere egin daiteke.
 * Irakasleak ebaluazioa __**ERRUBRIKEN BIDEZ**__ egiten du. Tresna hauetan ebaluazio irizpideak eta indikatzaileak guztiz zehaztatuta geratzen dira. Gainera ikasleek edonoiz ezagutzen dituzte eta zein izango den ebaluazio mota ere bai. Oinarrizko errubrikak proposatzen dira, ebaluatzen den edukia aldakorra izan daiteke, baina ez ebaluazio-formatoa.
 * Jardueretan __**LAGUNTZAK**__ ematen dira, beti orientabideak edo adibideak ematen dira eta beti ere, birpasoa egiteko eta haunditzeko jarduerak eskeintzen dira.
 * __**IKTeknologiak**__ erabiltzen dira bai informazio bilatzeko, bai tratatzeko, baliabide multimedia aprobetxatuz. Era berean jarduera guztiak modu digitalean garatzeko aukera ematen da, WEb 2.0ko indarra kontutan hartuta. Sortzen den dokumentazio guztia (txostenak, lanak, ekoizpenak...) toki digital komun berean izatea komenigarria izango litzateke, edonork eskuragarriak izateko (Google docs, bloga, wikia...). Hala eta guztiz, ikas unitatea Interneta erabili gabe ere lan egin dezakegu, Web-iturriak informazio idatziekin ordezkatuz edo, testu liburutik hartuz.


 * ATAZAK: **
 * 1) Atomoak eraikitzen (atomoaren egitura)
 * 2) Atomoaren historia (eredu atomikoak)
 * 3) Ordenatu, mesedez ( elementu kimikoak eta taula periodikoa)
 * 4) Kontaketa erradioaktiboak ( erradioaktibitatearen erabilerak)

ikas unitatea bideratzen duten xedeak dira. Irakasleak ikasturtean zehar, programazio osoan garatzen dituen ideiak, gaiaren arabera sakontasun desberdinarekin.
 * XEDE NAGUSIAK **
 * Zientziari ikertzea dagokio (metodo zientifikoa, proiektuak, informazioa-tratera)
 * Gaur egun taldean ikertzen da ( Elkarlana eta norbanako ardura)
 * Teoria baten atzean eta aurrean historia bat dago ( Zientziaren historia, Zientzia giza-aktibitatea)
 * Zientzia gure eguneroko bizitzan dago ( zientzia hurbila, gaur egungo gai zientifikoak)
 * Zientziari buruz jakiteak hiritar prestatuagoak eta kritikoagoak bultzatzen gaitu ( alfabetizazio zientifikoa)
 * Ikasten duguna kontrolatzeak hobetzen laguntzen gaitu ( ikaskuntzaren autoerregulazioa)

=**HELBURUAK**= 2. Problemak ebaztea eta ikerketa txikiak egitea, bakarka nahiz taldean, zientzien prozedurekin koherentzia duten estrategiak erabiliz. Horretarako, estrategia hauek erabiliko dira, besteak beste: argibide-hipotesiak egitea, datuak lortzea eta datu horietatik emaitzak eta ondorioak ateratzea, iritziak eman ahal izateko. Iritzihutsak froga jakin batzuetan oinarritutako ebidentzietatik bereiziko dira horrela, testuinguruan jarrita lantzeko interes pertsonaleko edo sozialeko egoera errealak, eta erabaki arduratsuak hartu ahal izateko.
 * ** HELBURUA OROKORRAK ([|DEKRETUA]) **
 * ZER + NOLA + ZERTARAKO ** || =IKAS UNITATEAREN HELBURU DIDAKTIKOAK= ||
 * 1. Errealitatea azaltzeko eskemak egitea. Kontzeptu, printzipio, estrategia, balio eta jarrera zientifikoak erabiliko dira gertakari natural nagusiak interpretatzeko, bai eta gure gizartean garrantzi handiena duten garapen eta aplikazio zientifiko eta teknologikoak kritikoki aztertzeko ere.

3. Informazioa lortzea gai zientifikoei buruz, hainbat iturri erabiliz besteak beste, informazio- eta komunikazio- teknologiak, eta informazio hori erabiltzea. Informazioa erabiltzeko, edukia baloratuko da, eta gai zientifikoei buruzko lanak oinarritzeko eta orientatzeko eta gai horietaz jarrera pertsonal kritiko eta oinarrituak hartzeko balio duten aztertuko da.

4. Zientziei buruzko informazioa duten mezuak aktiboki eta kritikoki interpretatzea, eta mezu zientifikoak sortzea. Mezu horiek sortzeko, behar bezala erabiliko dira ahozko hizkuntza eta hizkuntza idatzia. Beste zenbait idazkera- eta irudikapen-sistema ere erabiliko dira, zehatz komunikatzeko eta zientzien eremuko azalpenak eta argudioak emateko.

7. Zientziaren izaeraren, probak eta sorkuntzak egiteko izaeraren, ezaguera erabiltzea. Dogmatismoak gainditu zituzten eztabaida handiak eta historian zehar egondako iraultza zientifikoak aztertuko dira, ezaguera zientifikoak gizateriaren kultura-bilakaeran, premien erantzunean eta bizi-baldintzen hobekuntzan izandako garrantzia ulertu eta balioesteko. ||  · Iturri desberdinetako informazio zientifikoarekin ikertzea, antolatzea eta formato desberdinetan komunikatu (1,2,3,4) = · Talde lanaren abentailak estimatu eta bakoitzak berari dagozkion atazak onartu (2) = · Kontrol pertsonala ikasteko estrategia erabili (2)  · Atomoa materiaren oinarria dela ulertu (1) · Historian zehar erdu atomiko eta iritzi desberdinak izan dira (7) · Atomoaren egitura eta elementuen ordena lotu (1) · Gure eguneroko bizitzan dauden elementu kimikoei buruz ikertu (2) · Erradioaktibitatearen erabilera positibo eta negatiboak aztertu (2,7) ||

=**HELBURUAK / EDUKIAK / EBALUAZIO-IRIZPIDEAK**= (autoebaluazio moduan adierazita) ||
 * ** HELBURU DIDAKTIKOAK **
 * (Ulermenerako helmugak) ** || ** EDUKIAK ** || ====**EBALUAZIO-INDIKATZAILEAK**====
 * -Iturri desberdinetako informazio zientifikoarekin ikertzea, antolatzea eta formato desberdinetan komunikatu

= -Talde lanaren abentailak estimatu eta bakoitzak berari dagozkion atazak onartu =

-Gure eguneroko bizitzan dauden elementu kimikoei buruz ikertu || ==Lan zientifikoa== -Gertakari naturalak ezagutzeko jakin-nahia eta interesa. –Hainbat euskarritan datuak eta ideiak bilatzeko informazio-iturriak erabilera. – Txosten deskribatzaile eta argudizkoen ekoizpena, ahoz eta idatziz, hizkuntz zientifikoa era egokian erabiliz -Lanak taldean eta bakarka -Eguneroko biziztako materialekin ikertzea -Emaitzen aurkezpena eta komunikazioa – Datuen bilketa, antolakuntza eta interpretazioa taula eta grafikoetan || · Iturri desberdinetako informazioa zehaztasunez bilatu, sailkatu eta konpazioak egiten ditut, bai idatziak, bai elektronikoak · Lanaren emaitzak egituratzen dituzten txosten idaztiak eta ahozkoak garatzen ditut, kontzeptu eta prozesuak azaltzeko diagramak, eskema edo eredu egokiak erabiliz · Ikerketa txikiak egiten ditut eta emaitzak komunikatzen ditut · Zientziaren aplikazio nagusiak aztertzen ditut eta ezaguera zientifikoekin lotzen ditut · Zientziaren abentailak giza-ongizatean desberdintzen ditut, osasunarako edo ingurunerako eragozpenekin konparatuz. · Atazaren planifikazioan parte hartzen dut, emandako lanez arduratzen naiz eta hartutako erabakiak barneratzen ditut. || || -Jarrera aktiboa eta arduratsua atazetan -Ikas-kontrolarako tekniken erabilpena || · Nire lan pertsonala autonomiarekin kontrolatzen dut, lanetan jarrera aktiboa eta arduratsua mantentzen. || || -Materiaren teoria atomiko-molekularra -Atomoaren egitura, isotopaok, zenbaki eta masa atomikoak -Atomoen errepresentazioa || · Naturan dauden sustantzien aniztasunaren oinarria atomoa dela ulertzen dut · Atomoaren egitura ezagutzen dut · Zenbaki eta masa atomikoko kontzeptuak erabiltzen ditut atomoen eskemak eraikitzeko || || -Dalton, Thomson eta Rutherford-en eredu atomikoak -Ezauguera zientifikoen kontextualizazio errealitate historikoarekin || · Eredu atomikoak desberdintzen ditut, bere testuinguru historikoak eta eboluzioa · Ereduak eskema sinpleen bidez irudikatzen ditut || || -Elementu kimikoaren kontzeptuaren sarrera -Sistema periodikoaren sarrera -Eguneroko elementu batzuk igartzea || · Elementu kimikoaren kontzeptua ulertzen dut · Elementu kimikoak taula periodikoan ordenatzeko interesa ikusten dut. · Taula periodikoaren oinarrizko antolakuntza ulertzen dut · Elementu batzuk antzematen ditutu inguruko objetu eta materialetan || -Erabilerak -Zientziaren ekarpena nabarmentzea -Aurrerapen zientifikoaren arriskuak baloratzea, gizakiengan eta izaki bizidunengan -Kultura zientifikoa izateko nahia hartzea, hiritar-ardurarekin aritzeko || · Erradiaoaktibitatea zer den ezagutzen dut · Sustantzi erradioaktiboen aplikazioak ezagutzen ditut eta beren erabilaren ondorioak, pertsonengan, ingurugiroan eta izaki bizidunengan baloratzen badakit ||
 * ·  Kontrol pertsonala ikasteko estrategia erabili
 * -  Atomoa materiaren oinarria dela ulertu
 * · Historian zehar eredu atomiko eta iritzi desberdinak izan dira
 * · Atomoaren egitura eta elementuen ordena lotu
 * · Erradioaktibitatearen erabilera positibo eta negatiboak aztertu || -Erradioaktibitatea

=**METODOLOGIA**=

1. ATAZA: ATOMOAK ERAIKITZEN ** || (ikasturtean zehar egonkorrak) |||||||| Kartak A3 papera eta errotulkiak || 2. Informazioa txsoten batean biltzen dute, irakasleak ebaluatzen du 3. Informazioarekin ekoizpenak egiten dituzte (testua, komikia, rapa) || 60´+ etxeko lana (3) |||||| Talde finkoak Nork berea |||||||| Txostenaren eskema
 * ** JARDUERA ** |||| ** DESKRIPZIOA ** || ** DENB. ** |||||| ** TALDEKATZEA ** |||||||| ** BALIABIDEAK ** ||
 * 1-Hasierako kontzeptu-mapa |||| Karta batzuk oinarrizko kontzeptuekin prestatzen dira ikasleek kontzeptu-mapa egiteko eta ikasgelako hormetan jartzeko || 30´ |||||| Talde finkoak
 * 2-Ikas-egunerokoaren hasiera |||| Ikasle bakoitzak bere ikas-eguneroko pertsonala hasten du, bere aurreideiak idazten || 15´ |||||| Nork berea |||||||| **Ikas-egunerokoa** ||
 * 3-Atomoaren egitura ikertzen da informazioa tratatzen (MiniQuesta) |||| 1.Informazioa Internetean bilatzen da baliabide deskriptiboak (Wikipedia) eta interaktiboak (UD.[|iniciaciación interactiva a la materia]) erabiliz

Errubrika: txosten idatziak
|| Nork berea |||||||| ==Errubrika: lan idatzia== || || 15 ´ |||||| Nork berea |||||||| **Ikas-egunerokoa** || 2. ATAZA: ATOMOAREN HISTORIA ** || (MiniQuesta) |||| 1.Informazioa Interenetan bilatzen dute 2. Informazioa biltzen da eta lan egiten da curriculum vitae eran. Irakasleak ebaluatzen du lana. |||| 60 ´ + etxeko lana |||||||||| Talde finkoak || Currículo vitae-ren eredua
 * 4-Lanen aurkezpena |||| Ekoizpenak taldeetan banatzen dira. Talde bakoitzak baloratzen ditu eta bat aukeratzen du klasean aurkezteko. Irakasleak ere ebaluatzen ditu. || 60 ´ |||||| Talde finkoak
 * 5-Autoebaluazioa |||| Ikas-egunerokoarekin jarraitzen dute ikasitako edukinak idazten, argi geratzen ez dena eta nork eman dezakeen laguntza
 * ** JARDUERA ** |||| ** DESKRIPZIOA ** |||| ** DENB. ** |||||||||| ** T ALDEKATZEA** || ** BALIABIDEAK ** ||
 * 6-Curriculum vitae

Errubrika: txosten idatziak
|| Gainerakoek bere interbenzioa baloratzen dute (koebaluazioa). Irakasleak ebaluazio guztiak hartuko ditu. |||| 60 ´ |||||||||| Talde puzzleak || ==Errubrika: ahozko aurkezpenak== || |||| 15 ´ |||||||||| Nork berea || **Ikas-egunerokoa** || 3.ATAZA: ORDENA, MESEDEZ( TAULA PERIODIKOA) ** || 2. Informazioa galdesorta moduan biltzen da Irakasleak ebaluatuko du |||||||| 60´ |||||| Talde finkoak |||| galdesortaren eredua
 * 7-Lanen aurkezpena dramatizazio baten bitartez |||| Puzzle teknika erabiliz, taldeak berantolatzen dira. Ikasle bakoitzak bere pertsonaiaren dramatizazioa egiten du, bere teoria eta erdu atomikoa.
 * 8-Autoebaluazioa |||| Ikas-egunerokoarekin jarraitzen dute
 * ** JARDUERA ** || ** DESKRIPZIOA ** |||||||| ** DENB. ** |||||| ** TALDEKATZEA ** |||| ** BALIABIDEAK ** ||
 * 9-Orden kimikoa (Altzorraren bila) || 1.Taula perioadikoari buruzko informazioaren bilketa Sarean

Errubrika: txosten idatziak
|| |||||||| 30´ |||||| Talde finkoak |||| Taula perioadikoak, beteta eta hutsa || + etxeko lana |||||| Talde finkoak Klase osoa |||| Fitxaren eredua Erakusketarako materialak Klase osoa |||| Datuen analisia: apunteak || |||||||| 15 ´ |||||| Nork berea |||| ** Ikas-egunerokoa ** || 4.ATAZA: KONTAKIZUN ERRADIOAKTIBOAK ** || |||||||| 60´ |||| Talde finkoak |||||| Kontakizuna:Madame Curie || Aukeratzeko gaiak: ·Energia nuklearraren guerra-erabilera -Erabilera medikuntzan eta zientzian -Zentral nuklearrak -Nuklaer hori komunikabideetan -Natur erradioaktibitatea || Ikasle bakoitzak gai bat aukeratzen du eta ebre kontakizuna garatuko du. Kontakizunak testu, historia, iritzi pertsonala eta ikus-elementuak izan behar ditu
 * 10-Karta-sorta periodikoa || Karta jokoa taularen elementuekin. Birpasatzeko eta izenak finkatzeko
 * 11-Erakusketa ikastetxean: 12 eguneroko elementuak || Talde bakoitza 2-3 elementuz arduratzen da. Informazioa bilatzen du fitxa bat garatzeko. Objetuak ere ekartzen dituzte eta erakusketa montatzen dute. Aste osoko atsedenaldietan egongo da ikastetxeko toki batean. Bisitariek baloratzeko galdesorta beteko dute. |||||||| 120´
 * Bisitarientzako galdesorta** ||
 * 12-Datuen analisia eta eztabaida || galdesortak biltzen dira eta taldeka lantzen dira. Bakoitzak analisi estatistiko txiki bat egiten du. gero, klase osoan emaitzak bateratzen eta baloratzen dira, hurregorako hobetzeko proposamenak ateratzen. |||||||| 60´ |||||| Talde finkoak
 * 13-Autoebaluazioa || Ikas-egunerokoa betetzen dute
 * ** JARDUERA ** || ** DESKRIPZIOA ** |||||||| ** DENB. ** |||| ** TALDEKATZEA ** |||||| ** BALIABIDEAK ** ||
 * 14-Madame Curie-k kontatzen digu... || Kontakizun baten irakurketa kooperatiboa. Adibide bat da eta gaiari buruzko kontzeptu nagusiak barneratzen ditu. Beren definizioak garatu behar dituzte ikasleek.
 * 15-Nire kontakizuna

Ikasle bakoitzak bi kideren kontakizunak irakurtzen eta komentatzen ditu. Irakasleak ere baloratzen ditu |||||||| 60´+ etxeko lana |||| Nork berea |||||| Weborri-zerrenda

**Errubrika: lan idatzia**
|| |||||||| 30´ |||| Talde finkoak |||||| Kontzeptu-mapa || || Norbanako proga idatzia. Ikasitakoa laburtu behar dute testu deskriptibo baten bidez, irudi eta bideo batzuk lotzen. |||||||| 60´ |||| Nork berea |||||| Proga
 * 16-Kontzeptu-mapa || Hasieran egindako mapa berreskuratzen eta osotzen da gai osoa birpasatzeko
 * 17-Irudi atomikoak

Errubrika: norbanako txostena
|| |||||||| 15 ´ |||| Nork berea |||||| **Ikas-egunerokoa** || || Talde finko bakoitzak autoebaluazioa lantzen du, bere lan-langintza berikusten eta hobetzeko helburuak adozten |||||||| 15´ |||| Talde finkoak |||||| **Talde-koadernoa** ||
 * 18-Autoebaluazioa || Ikas-egunerokoa bukatzen da
 * 19-Lan-taldeen ebaluazioa
 * 20-Kalifikazioa eta ikaste berreskurapena || Irakasleak azken kalifikazioa erakusten die. Lantaldeen ebaluazioa egiten den bitartean, irakasleak helburuak lortzen ez dituzten ikasleekin berba egiten du eta ikas-kontratua egiten du. |||||||| 30 |||| Nork berea |||||| **Ikas-kontratua** ||

LANDUTAKO GAITASUNAK ETA EBALUAZIOA
JARDUERAK || A1 || A2 || A3 || A4 || A5 || A6 || A7 || A8 || A9 || A10 || A11 || A12 || A13 || A14 || A15 || A16 || A17 || A18 || A19 || A20 ||
 * GAITASUNAK
 * Hizkuntz gaitasuna || X ||  || X || X ||   || X || X ||   || X || X ||   ||   ||   ||   || X ||   || X ||   || X ||   ||
 * G. Zientifikoa || X ||  || X || X ||   || X || X ||   || X || X || X ||   ||   || X || X || X || X ||   ||   ||   ||
 * G. matematika ||  ||   || X ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   || X ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||   ||
 * Informazio-trataera eta digitala || X ||  || X || X ||   || X ||   ||   || X ||   || X || X ||   || X || X ||   || X ||   ||   ||   ||
 * Ikasten ikastea || X || X ||  ||   || X ||   ||   || X ||   ||   ||   ||   || X ||   ||   || X ||   || X || X || X ||
 * Autonomia pertsonala ||  || X ||   ||   || X ||   ||   || X ||   ||   ||   ||   || X ||   || X ||   || X || X || X || X ||
 * Gizartekoa eta hiritartasuna ||  ||   ||   || X ||   || X || X ||   ||   || X || X ||   ||   || X ||   || X ||   ||   || X || X ||
 * Artistikoa ||  ||   ||   || X ||   ||   ||   ||   ||   ||   || X ||   ||   ||   || X ||   ||   ||   ||   ||   ||
 * **EBALUAZIO-JARDUERAK** ||  || O || X || X || O || X || X || O || X ||   || E || G || O ||   || X ||   || X || O || G ||   ||


 * X**: kalifikazioarako ebaluazioa. Irakasleak egindako oharrak edo behaketekin osotuko da eta ikasle batzuek egin ditzaketen handitze-lanekin. Nota bakoitzaren % azken kalifikazioan irakaslearen erabakia da eta irizpideekin bat egon behar da.
 * O**: Norberako ebaluazioa. Ikastearen erregulatzeko balio du.
 * G**: Taldearen funtzionamenduaren ebaluazioa
 * E**: kanpoko ebaluazioa